Materiał, który zrewolucjonizował rynek odzieży! A to dlaczego? Bo bez dodatkowych zaszewek czy przeróbek odzież wykonana z tego materiału podkreśla kształty. Można by rzecz, że na ciele zachowuje się jak „druga skóra”. O czym mowa? O elastanie znanym tez jako spandex lub lycra.


Spandex (lycra, elastan)

Spandex (lycra, elastan) – jest to włókno syntetyczne (elastomer poliuretanowy). Wynalezione przez firmę DuPont w 1958 roku. Ta sama firma wynalazła włókno poliamidu o czym piszę w tym wpisie: poliamid – co to za materiał?

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: http://jkdodatki.pl

Spandex, lycra czy elastan?

W USA i Australii przyjęła się nazwa „spandex” natomiast w Europie materiał znany jako „elastan”. Wszystkim bardzo dobrze znana okazała się „lycra” (nazwa handlowa), która została zastrzeżona znakiem towarowym firmy Invista.

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: http://www.letsspa.pl

 


Właściwości elastanu (spandex, lycra)

Włókna elastanu pod wpływem sił mechanicznych rozciągają się, by następnie powrócić do swojego pierwotnego wymiaru. Ciasno przylegają do ciała ale dostosowują się do ruchów podczas oddychania czy poruszania się.

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: http://www.zygzak.net

 


Zalety – spandex/elastan/lycra

  • wytrzymałość – odporne na rozrywanie nitek podczas odkształceń;

  • wygoda – odzież jest wygodna w noszeniu, niweluje sztywność materiałów, zapewnia swobodę ruchów;

  • podkreślenie kształtów – odzież jest dopasowana do ciała;

  • nie rozciąga się na stałe – w przypadku dzianin materiał staje się bardziej stabilny, „nie wypycha się”.

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?

 


Wady – spandex/elastan/lycra

  • długotrwałe użytkowanie lub wysoka temperatura powoduje zmniejszenie lub całkowitą utratę kształtu;
  • materiały zawierające spandex nie mogą być recyklingowane;
  • wrażliwe na wysoką temperaturę –  elastyczność może ulec zmniejszeniu.
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://www.tkaniny.net

Stopień elastyczności tkaniny lub dzianiny

Zależy od rodzaju i ilości zawartych w danej tkaninie lub dzianinie włókien elastomerowych. Rozróżnia się:

  • COMFORT STRETCH – zawartość elastanu 2-5%, materiał jest lekko elastyczny i opinający ciało, dostosowuje się do jego ruchów;

  • POWER STRETCH – zawartość elastanu 14-20%, materiał silnie obciska ciało, modyfikując jego kształty lub stanowiąc podparcie dla mięśni.

Oprócz zawartości włókien elastanu mieszanki z powyższymi włóknami można rozróżnić „gołym okiem”. Materiały, w których spandex mieści się w zakresie 14-20% odznaczają się lekkim połyskiem.

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://modneduzerozmiary.pl
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://triumfomania.pl

 


COMFORT STRETCH

Ubrania z dodatkiem elastanu („streczu”) spowodowały rewolucje w modzie codziennej. O wiele łatwiej znaleźć ubranie, które jest dopasowane, ale nie obciska ciała.

Z jakimi włóknami się łączy?

Typowe składy surowcowe, w których spotyka się COMFORT STRETCH:

  • bawełna + spandex
  • bawełna + poliester + spandex
  • poliester/wiskoza + spandex;
  • len + spandex;
  • jedwab + spandex.

Dwóch ostatnich pozycji nie widziałam ani nie dotykałam jeszcze. Jestem ich strasznie ciekawa.

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://www.kappahl.com
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://aeterie.com

 

 


POWER STRETCH

Są to materiały w wyższą zawartością elastanu (14-20%). Zawsze są to dzianiny. Tak wysoka zawartość nitek elastanu sprawia, że ubrania ściśle przylegają do ciała. Ubrania zachowują formę nawet w stanie mokrym, czyli nie będą się wyciągały nawet wtedy, gdy po zmoczeniu są cięższe. Dlatego właśnie wykorzystywane są do produkcji strojów kąpielowych. Do produkcji używa się włókien wodoodpornych. Często spotykane są w strojach dla sportowców. Ze względu na szybkoschnące i odparowujące właściwości wytwarza się je z poliestrowych mikrowłókien.

Z jakimi włóknami się łączy?

Typowe składy surowcowe, w których spotyka się POWER STRETCH:

  • poliester + spandex
  • poliester + poliamid + spandex;
  • poliesterowa mikrifubra + spandex;
  • bawełna + poliester +spandex.
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://modneduzerozmiary.pl
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: http://www.polsatsport.pl

Zastosowanie – spandex/elastan/lycra

Poniżej odzież, w której projektanci wykorzystują włókna elastanu. Przykładu podano ze względu na stopień elastyczności tkaniny i dzianiny.

Comfort stretch

  • lekkie tkaniny – bluzki, t-shirty;
  • tkaniny na ubiory codzienne – spódnice, sukienki, spodnie;
  • denim – spodnie, spódnice, sukienki;
  • materiały kostiumowe – marynarki, spódnice;
  • dzianiny – sukienki, bluzki, spódnice.
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://www.zara.com
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: http://www.alanfarby.pl

 

Power stretch

  • dzianiny – stroje sportowe np. kolarki, kombinezon łyżwiarski, strój baletowy;
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło:
  • dzianiny bieliźniarskie – body, modelujące majtki, staniki sportowe;
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło:
  • elastyczne siatki – spodnie sportowe, gorsety, biustonosze, męska bielizna podróżna;
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: http://www.dopasowana.pl
  • elastyczne taśmy – gumki do marszczeń, taśma z siatki, elastyczne taśmy dekoracyjne do bielizny;
Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: http://baribalpoland.pl

Czy warto wybierać odzież, która zawiera spandex?

Moim zdaniem tak. Taka odzież może mieć 2-20% dodatku włókien syntetycznych. W ubraniach użytku codziennego raptem 2-5% zatem to nie jest dużo a czerpie się z tych włókien to co najlepsze – elastyczność. Dodatkowo nie wyobrażam sobie bielizny bez elastanu. W niektórych obszarach włókna elastanu są wręcz nieuniknione,- powiem więcej – niezastąpione np. bielizna wyszczuplająca czy odzież sportowa. A ile % tego włókna powinno znajdować się w odzieży aby była najlepsza? Nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie. Myślę, że to kwestia indywidualna, którą trzeba po prostu „zmacać” i ocenić wg własnych potrzeb i upodobań.

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?


Sprawdź czy pamiętasz?

  1. Elastan jest włóknem sztucznym czy syntetycznym?
  2. Pod jaką nazwą ten materiał jest znany w Europie a pod jaką w USA?
  3. Jaka jest największa zaleta elastanu?
  4. Czy ubrania zawierające włókna elastanu mogą być recyklingowane?
  5. Czym różni się denin od zwykłego jeansu?
  6. Wymień 3 rodzaje ubrań w których wykorzystuje się dużą zawartość włókien elastomerowych?

I jak Ci poszło?

Spandex/lycra/elastan - co to za materiał?
źródło: https://v.wpimg.pl

Bibliografia:

  • Jadwiga Rudecka, „Charakteryzowanie surowców włókienniczych” Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007
  • Gail Baugh, „Encyklopedia materiałów odzieżowych”, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2012

 

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *