Jednym z najbardziej powszechnych materiałów w tekstyliach jest wszystkim znany poliester. Materiał powszechny, ponieważ łatwo dostępny i tani. Często zastanawiałam się, czy można go zaliczyć do szeroko rozumianych tworzyw „dobrych”? Cena i wytrzymałość kusi, ale zawsze wydawało mi się, że jest z nim coś nie tak. Odkąd staram się być świadomym konsumentem szukałam informacji, czym tak naprawdę jest ten wszechobecny poliester. Oto, co udało mi się na jego temat znaleźć.

Czym jest poliester?

Poliester określa się, jako polimery o długim łańcuchu, które składają się z m.in. w 85% wagowych z alkoholu dwuwodorotlenowego, estru oraz kwasu tereftalowego. Prościej mówiąc, jest to włókno powiązane z kilku estrów (tych związków, które z lekcji chemii mogą kojarzyć się nam z przyjemnymi zapachami). Tkanina, która produkowana jest z politereftalanu etylenu nazywana oznaczana jest skrótem PET. Materiał ten używany jest również do produkcji np. butelek na ketchup.

poliester
http://www.brookwoodcos.com/first-performance-fabrics

Poliester materiał syntetyczny czy sztuczny?

Materiał zwany poliestrem produkowany jest z włókien poliestrowych. Należą one do materiałów wytworzonych z włókien syntetycznych często mylonych ze sztucznymi. O podziale materiałów ze względu na rodzaj pisałam: tutaj.

Proces powstawania

Surowcami, z których produkowany jest ten materiał są: kwas tereftalowy, który otrzymuje się z ropy naftowej oraz glikol etylenowy otrzymany z etylenu. Na skutek reakcji chemicznych powstaje płynny polimer. Po jego zgęstnieniu otrzymuje się cienką taśmę, która zostaje pocięta na paski, z których formowane są włókna. Po wykonaniu przędzy włókna następuje proces tkania materiału.

poliester
https://qz.com/953614/california-produced-so-much-power-from-solar-energy-this-spring-that-wholesale-electricity-prices-turned-negative/

Zalety

  • wytrzymały – ubrania z tego materiału wykazują dużą trwałość;
  • duża odporność na większość chemikaliów – dzięki czemu łatwo sprać każdą plam
  • odporny na zmęczenie – wskutek rozciągania i kurczenia nie traci swoich właściwości;
  • odporny na pleśń i ścieranie;
  • posiada właściwości hydrofobowe – tzn. wykazuje się niską pochłanialnością wody co w praktyce zapewnia szybkie schnięcie;
  • dobrze sprawdza się w trudnych warunkach klimatycznych – pozwala na zachowanie kształtu
  • tani – nic dodać nic ująć;

Wady

  • nie oddycha – czego skutkiem jest nieprzyjemne przyklejanie do wilgotnej skóry;
  • niska odporność termiczna – tzn. jest łatwopalny;
  • elektryzuje się – stąd problem natury praktycznej, często spódniczki poliestrowe elektryzując się podsuwają się do góry, co – nie oszukujmy się – nie jest zbyt komfortowe.;
  • nie jest biodegradowalny – nie da się go rozłożyć w procesie kompostowania.
poliester
Johny Travolta i Karen Lynn Gorney w latach siedemdziesiątych w filmie „ Saturday Night Fever”, wtedy poliester był bardzo popularną tkaniną stosowaną do produkcji odzieży,
http://www.chemistryexplained.com/Pl-Pr/Polyesters.html

Poliester – mieszanki z innymi materiałami

Na etapie tworzenia przędzy łączy się go z innymi materiałami. Otrzymuje się wtedy tkaninę o mieszanych właściwościach. Do najpopularniejszych mieszanek należą:

  • poliester + bawełna – poliester pomaga zachować kształt tkaninę, dodatkowo materiał jest odporny na plamy oraz marszczenie, bawełna sprawa, że tkanina jest bardziej oddychająca oraz wygodna.
  • poliester + wełna – poliester daje również w tej sytuacji daje odporność na marszczenie, utrzymuje kształt, dodatkowo zwiększa trwałość tkaniny, wełna sprawia, że tkanina jest elastyczniejsza oraz wykazuje lepsze właściwości termiczne;
  • poliester + jedwab – poliester zapewnia tkaninę trwałość oraz odporność, dodatkowo pomaga jej zachować kształt, jedwab zapewnia inną teksturę, bardzo komfortową w dotyku, zapewnia również dobre wykończenie oraz chłonność;
  • poliester i nylon – połączenie tych dwóch włókien tworzy bardzo trwałą tkaninę, poliester zapewnia brak marszczenia, natomiast nylon dużą wytrzymałość oraz odporność na ścierania. Kombinacja tych dwóch włókien daje bardzo silną i trwałą przędze, która jest łatwa do prania oraz odporna na pleśń i owady. Wadą tego połączenia jest brak chłonności, przez co przy cieplej lub wilgotnej pogodzie tkanina tworzy efekt „zatkania” lub może wywoływać nadmierną potliwość.

Poliester a zdrowie człowieka

Jak już wyżej napisała poliester nie oddycha, czego skutkiem jest jeszcze większa potliwość. Znalazłam bardzo ciekawe wyniki badań, które przedstawiają charakterystykę zapachu odzieży bawełnianej oraz poliestrowej po ćwiczeniach fitness, która była oceniana przez panel zapachowy. Jakość hedoniczną (zespół wrażeń pod kontem subiektywnej emocji np. przyjemny-nieprzyjemny, ładny-brzydki itp.) oceniano między wartością -4 (bardzo nieprzyjemną), 0 (neutralną) i +4 (bardzo przyjemną) i przeskalowano między 0 a 8. Intensywność oznaczono za pomocą ilości zapachu od wartości 0 (bez zapachu) do wartości 10 (bardzo silny zapach/nietoleranyjny). Pozostałe cechy zapachu oceniono w przedziale 0-10. Czarna linia na wynikach słupkowych oznacza średnią wartość natomiast małe okręgi oznaczają punkt wyjściowy. Jak widać z przeprowadzonego badania odzież po ćwiczeniach fitness uszyta z poliestru pachniała znacznie intensywniej niż bawełniana.

poliester
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4249026/figure/F1/

Poliester w liczbach

Poniżej przedstawiam wykres, który prezentuje produkcje poliestru na przełomie kilkudziesięciu lat. Wg analiz Tecnon Orbichem (firma zajmujaca zbieraniem danych oraz analizami przemysłu petrochemicznego) aż 98% przyszłych produkcji włókien będzie włóknami systetycznymi, a 95% z tego będzie poliester. Jak widać z przedstawionych danych najwięcej produkowanego jest poliestru, następnie bawełny a na końcu wełny. Oznacza to, że nasze ubrania coraz częściej robione są z plastiku.

poliester
https://qz.com/414223/if-your-clothes-arent-already-made-out-of-plastic-they-will-be/

 

Jak ja oceniam poliester

Pomimo wielu swoich zalet nie jestem fanką tego materiału, ponieważ nadal jest to materiał plastikowy. Uważam, że domieszki poliestru są do zaakceptowania – zapewniają z poliestru to, co „najlepsze”. Ze względu na to, że poliester „nie oddycha” nie czuję się komfortowo w ubraniach tego typu. Ubranie ma sprawiać, że dobrze się w nim czuje, ma wyrażać mnie, zapewniać mi komfort a w takich tego nie odczuwam. Nie chce się czuć jak w plastikowej torbie. Czasami, gdy coś mi się bardzo spodoba aż boję się zajrzeć na metkę. Boję się, że znajdę tam ten nieszczęsny poliester! Ale obecnie jestem na detoxie poliestrowo-akrylowym i eliminuje z szafy ubrania, które zawierają takie materiały. Nie jest to łatwe… nadal mam taki ładny sweterek, który ma 50% akrylu i 50% poliestru, ale jestem na dobrej drodze.

 

 

 

Żródło:

  • Jadwiga Rudecka, „Charakteryzowanie surowców włókienniczych” Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007
  • “Textiles & Dress Designing – I”, Tamilnadu Textbook Corporation

Artykuły:

  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4249026/

Strony internetowe:

  • https://qz.com/414223/if-your-clothes-arent-already-made-out-of-plastic-they-will-be/
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Jakość_hedoniczna
  • http://www.chemistryexplained.com/Pl-Pr/Polyesters.html
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Jako%C5%9B%C4%87_hedoniczna
Fajne, co? Niech Twoi znajomi tez to zobaczą

Komentarze

2 Replies to “Poliester – co to za materiał?

  1. Ja już jestem po detoksie poliestrowo-akrylowym. Większość moich rzeczy została wymieniona, ale wymagało to czasu i nie rzucałam się na wyrzucanie z szafy wszystkiego, co z plastiku, jeśli bardzo lubiłam daną rzecz. Po prostu powoli zastępowałam zużyte ubrania. Ale i teraz czasem w mojej szafie trafi się coś poliestrowego. Nie jest to często i prawie nigdy ze sklepu – najczęściej z lumpeksu np. ostatnio trafiłam fantastyczną marynarkę – jak krojoną na mnie – tylko, że z poliestru, ale zdecydowałam się.

    1. I właśnie najgorsze w moim przypadku jest to jak już dany ciuch polubię… mam taki cudny sweterek, ale jak już pisałam 50:50 poliester akryl, często się zastanawiam, czemu takich fajnych ubrań nie robią z lepszych tkanin a co do lumpów to mam wrażenie, że rządzą się innymi prawami (=

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *